Жил бүрийн гуравдугаар сарын 24-ний өдрийг дэлхий даяар Сүрьеэ өвчинтэй тэмцэх дэлхийн өдөр болгон тэмдэглэдэг уламжлалтай. Энэ өдөр нь 1882 онд Германы эрдэмтэн Роберт Кох сүрьеэ өвчний үүсгэгч нянг нээсэн түүхэн үйл явдалтай холбоотой юм.

Энэхүү өдөр нь сүрьеэ өвчний хор уршгийг олон нийтэд таниулах, урьдчилан сэргийлэх мэдлэгийг нэмэгдүүлэх, мөн дэлхий нийтээрээ уг өвчнийг устгах зорилгыг дэмжихэд чиглэдэг.

Сүрьеэ нь ихэвчлэн уушгийг гэмтээдэг ч биеийн бусад эрхтэнд ч нөлөөлөх боломжтой халдварт өвчин юм. Агаар дуслын замаар халдварладаг тул олон нийтийн дунд амархан тархах эрсдэлтэйд тооцогддог.

Дэлхийн хэмжээнд нөхцөл байдал

Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагын мэдээллээр жил бүр ойролцоогоор 10 сая гаруй хүн сүрьеэгээр өвчилж, 1.2–1.3 сая хүн амь насаа алдаж байна. ХДХВ/ДОХ-той хавсарсан тохиолдлыг оролцуулбал нийт нас баралт 1.5 сая орчимд хүрдэг.

Энэ нь сүрьеэг дэлхийн хамгийн олон хүний аминд хүрдэг халдварт өвчний нэг хэвээр байгааг харуулж байна.

Сүрьеэгийн үр дагавар

Сүрьеэ өвчнийг цаг тухайд нь илрүүлж, эмчлэхгүй бол:

• Уушгийг ноцтой гэмтээх
• Амьсгалын архаг дутагдал үүсгэх
• Бусад эрхтэнд тархах (яс, тархи, бөөр гэх мэт)
• Нас баралтанд хүргэх

эрсдэлтэй. Мөн өвчтөн хөдөлмөрийн чадвараа алдах, гэр бүлийн орлого буурах зэргээр нийгэм, эдийн засагт сөрөг нөлөө үзүүлдэг.

Эдгэрэх боломж

Сүрьеэ өвчнийг эрт илрүүлж, бүрэн эмчлэх боломжтой. Эмчилгээ нь ихэвчлэн 6 сар ба түүнээс дээш хугацаанд үргэлжилдэг бөгөөд эмчилгээ таслахгүй, эмчийн зааврыг чанд мөрдөх нь нэн чухал юм. Гэсэн хэдий ч эмэнд тэсвэртэй сүрьеэ (MDR-TB) нэмэгдэж байгаа нь дэлхийн хэмжээнд тулгамдсан асуудал хэвээр байна.

Дэлхий даяар авч буй арга хэмжээ

Олон улсын байгууллагууд болон улс орнууд:

• Сүрьеэг эрт илрүүлэх оношилгоог сайжруулах,
• Эмчилгээний хүртээмжийг нэмэгдүүлэх,
• Вакцин, шинэ эмийн судалгааг эрчимжүүлэх,
• “End TB Strategy” буюу сүрьеэг устгах дэлхийн зорилтыг хэрэгжүүлэх зэрэг ажлуудыг хэрэгжүүлж байна.

Энэ жилийн уриа

Энэ удаад Сүрьеэ өвчинтэй тэмцэх дэлхийн өдрийг “Сүрьеэг зогсоохын тулд хамтдаа” уриан дор тэмдэглэж байна. Энэ нь улс орнуудын хамтын ажиллагаа, эрүүл мэндийн салбарын хүчин чармайлт, иргэдийн оролцоо чухал болохыг онцолж байгаа юм.

Урьдчилан сэргийлэх зөвлөмж

Эмч мэргэжилтнүүд дараах зөвлөмжийг өгч байна:

• Ханиалгах, халуурах, жин буурах зэрэг шинж тэмдэг илэрвэл яаралтай шинжилгээнд хамрагдах
• Дархлаагаа дэмжих, зөв хооллолт, эрүүл амьдралын хэв маяг баримтлах
• Сүрьеэгийн эсрэг вакцин болон урьдчилан сэргийлэх үзлэгт тогтмол хамрагдах

Сүрьеэ өвчин нь зөвхөн эрүүл мэндийн асуудал бус нийгмийн хөгжил, амьжиргаатай шууд холбоотой тул хамтын хүчин чармайлтаар даван туулах боломжтой өвчин гэдгийг энэ өдөр дахин сануулж байна.