АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп Ираны газрын тосны экспортын гол төв болох Харг арлыг хяналтдаа авах боломжийг хөндсөн мэдэгдэл хийсний дараа дэлхийн эрчим хүчний зах зээлд огцом өөрчлөлт гарч, газрын тосны үнэ 116 ам.долларт хүрсэн талаар олон улсын хэвлэлүүд мэдээллээ.

Их Британийн “Гардиан” сонинд мэдээлснээр, Дональд Трамп “Ираны газрын тосыг авах нь миний хамгийн дуртай зүйл” хэмээн мэдэгдсэн нь хөрөнгө оруулагчдын дунд болгоомжлол үүсгэж, зах зээлд хүчтэй нөлөөлсөн байна. Түүний энэхүү мэдэгдэл нь Ираны газрын тосны нийлүүлэлт тасалдах эрсдэлийг нэмэгдүүлж, газрын тосны үнэ богино хугацаанд огцом өсөхөд хүргэжээ.

Үүний зэрэгцээ Азийн хөрөнгийн зах зээлүүд буурч, хөрөнгө оруулагчид эрсдэлээс зайлсхийх хандлагад шилжсэн байна. Шинжээчдийн үзэж буйгаар Ойрхи Дорнодын мөргөлдөөн цаашид өргөжвөл дэлхийн эдийн засагт ноцтой дарамт үүсэх магадлал нэмэгдэж байгаа аж.

Газрын тосны үнэ гуравдугаар сарын эхэн үеэс хойш эрчимтэй өсөж, 50 гаруй хувийн өсөлт үзүүлэх хандлага ажиглагдаж байгаа бөгөөд энэ нь 1990 оны Персийн булангийн хямралын үеийн өсөлттэй ойролцоо түвшинд хүрч болзошгүйг шинжээчид анхааруулж байна.

Ойрхи Дорнодын нөхцөл байдал хурцдаж, Йемений Хути бүлэглэл мөргөлдөөнд татагдан орж байгаа нь Персийн булан болон Хормузын хоолойн аюулгүй байдалд эрсдэл үүсгэж, дэлхийн газрын тосны нийлүүлэлтийн томоохон хэсэг тасалдах магадлалыг нэмэгдүүлээд байна.

Энэ нөхцөл байдлын улмаас Их Британийн Ерөнхий сайд Кир Стармер эрчим хүчний компаниудын удирдлагуудтай яаралтай хэлэлцээ хийхээр төлөвлөсөн талаар мэдээлжээ. Европын орнууд эрчим хүчний хомсдол үүсэх эрсдэлд бэлтгэж эхэлсэн байна.

Шинжээчдийн үзэж буйгаар мөргөлдөөн цаашид өргөжвөл газрын тосны үнэ 150-200 ам.долларт хүрэх эрсдэлтэй бөгөөд энэ нь дэлхийн эдийн засагт томоохон цохилт өгөж болзошгүй байна.

Ийнхүү АНУ-ын Ерөнхийлөгчийн мэдэгдэл, Ойрхи Дорнодын хурцадмал байдал, газрын тосны нийлүүлэлтийн эрсдэл зэрэг хүчин зүйлс давхцаж, дэлхийн эрчим хүчний зах зээлд хүчтэй дохио өгч, шинэ эдийн засгийн эрсдэлийн талаар анхааруулж эхэллээ.