Өнөөдөр буюу тавдугаар сарын 14 нь Григорийн тооллын жилийн 134 дахь өдөр, билгийн тооллын хаврын адаг хар луу сарын шинийн 27-ны өдөр тохиож байна. Наран 05:15 цагт мандаж, 20:22 цагт жаргана. Энэ өдөр дэлхийн түүхэнд улс төр, дайн тулаан, шинжлэх ухаан, технологи, соёл урлаг, олон улсын харилцаанд нөлөөлсөн олон чухал үйл явдал өрнөжээ.

• Эрт үе ба дундад зуун

1264 он: Левесийн тулалдааны дараа Английн хаан III Хенри барьцаалагдаж, Симон де Монфорын нөлөө эрс нэмэгдэв. Ингэснээр Английн төрийн эрх мэдэл түр хугацаанд язгууртнуудын хяналтад орсон байна.

1607 он: Виржиниа дахь Жеймстаун Английн колони болон байгуулагджээ. Энэ нь Хойд Америкт англичуудын байнгын суурьшлын эхлэл болсон түүхэн үйл явдал байв.

1610 он: Францын хаан IV Анри халдлагад өртөн амиа алдаж, хаан ширээнд XIII Луй суув. Энэ явдал Францын хаант засгийн залгамжлалд томоохон өөрчлөлт авчирсан юм.

1643 он: XIII Луй нас барснаар түүний дөрвөн настай хүү XIV Луй Францын хаан болов. Хожим тэрээр Францын түүхэн дэх хамгийн хүчирхэг хаадын нэг болж, “Нар хаан” нэрээр алдаршсан билээ.

• Шинэ үе ба улс төрийн өөрчлөлт

1747 он: Финистре хошууны эхний тулалдаанд адмирал Жорж Энсоны удирдсан Британийн флот Францын тэнгисийн цэргийн хүчийг ялжээ. Энэ нь далайн ноёрхлын төлөөх өрсөлдөөнд Британийн байр суурийг бэхжүүлсэн байна.

1787 он: Филадельфид Үндсэн хуулийн зөвлөл хуралдаж, АНУ-ын шинэ Үндсэн хуулийг боловсруулах ажил эхлэв. Зөвлөлийн гишүүд Жорж Вашингтоныг хурал даргалахаар сонгосон нь түүний үндэсний удирдагчийн байр суурийг улам баталгаажуулжээ.

1800 он: АНУ-ын Засгийн газар нийслэлээ Филадельфи хотоос Вашингтон руу шилжүүлэх үйл явцаа эхлүүлэв. Ингэснээр шинэ холбооны нийслэлийн суурь тавигдсан юм.

1863 он: Америкийн Иргэний дайны үеэр Жексоны тулалдаан эхэлж, Виксбургийн аян дайны чухал хэсэг болов. Энэ тулалдаан Миссисипи мөрний бүс дэх хяналтыг шийдэхэд нөлөөлсөн байна.

1870 он: Регби спортын анхны тоглолт Шинэ Зеландын Нелсоны коллежид болжээ. Ингэснээр энэ спорт дэлхийн олон оронд түгэн дэлгэрэх эхлэл тавигдсан юм.

• Шинжлэх ухаан, нийгэм, соёл

1913 он: Нью-Йорк мужийн захирагч Уильям Сульцер Рокфеллерийн санг байгуулах тогтоолд гарын үсэг зуржээ. Үүний дараа Жон Д. Рокфеллер асар их хөрөнгө хандивлаж, дэлхийн хамгийн нөлөө бүхий буяны сангуудын нэг бий болсон байна.

1925 он: Виржиниа Вүүлфийн “Хатагтай Далловей” роман хэвлэлтээс гарчээ. Уг бүтээл модернист уран зохиолын гол төлөөлөл болж, XX зууны англи хэлт зохиолын оргилуудын нэгэнд тооцогддог.

1931 он: Шведийн Одален хотод ажилчдын жагсаалыг хүчээр тараах ажиллагааны үеэр зэвсэггүй таван иргэн амиа алдсан нь хөдөлмөрчдийн эрхийн тэмцлийн түүхэнд эмгэнэлт хуудас болон үлдсэн юм.

1939 он: Анагаах ухааны түүхэнд хамгийн залуу эхийн нэгээр бүртгэгдсэн Лина Медина таван настайдаа хүүхэд төрүүлсэн тухай тэмдэглэл үлдсэн байдаг. Энэ тохиолдол дэлхийн анагаах ухааны салбарт онцгой анхаарал татсан юм.

• Дэлхийн дайн ба олон улсын үйл явдал

1948 он: Израйль улс тусгаар тогтнолоо зарлаж, түр Засгийн газар байгуулагдав. Үүний дараа хөрш Арабын орнуудтай дайн эхэлж, Ойрх Дорнодын орчин үеийн хамгийн удаан үргэлжилсэн мөргөлдөөний нэг эхлэл тавигдсан байна.

1955 он: Хүйтэн дайны жилүүдэд коммунист дэглэмтэй найман улс Варшавын гэрээнд гарын үсэг зурж, цэрэг, батлан хамгаалах эвсэл байгуулжээ. Энэ нь НАТО-гийн эсрэг социалист лагерийн хариу бүтэц болсон юм.

1961 он: Иргэний эрхийн хөдөлгөөний хүрээнд эрх чөлөөний төлөө тэмцэгчдийн эсрэг Алабама мужийн Аннистон хотод хүчирхийлэл өрнөв. Энэ нь АНУ-ын арьс өнгөөр ялгаварлах бодлогын эсрэг тэмцлийг улам эрчимжүүлсэн.

• Орчин үе ба технологи

1973 он: АНУ задгай сансар дахь анхны сансрын станц болох “Скайлеб”-ийг хөөргөв. Энэ нь хүний урт хугацааны сансрын нислэг, тойрог зам дахь судалгааны шинэ үеийг эхлүүлсэн юм.

1988 он: Кентаки мужийн Карролтоны ойролцоо сүмийн сургуулийн автобус осолдож, 27 сурагч амиа алдсан нь АНУ-ын зам тээврийн түүхэн дэх хамгийн хүнд автобусны ослуудын нэг болсон байна.

2004 он: Өмнөд Солонгосын Үндсэн хуулийн цэц Ерөнхийлөгч Ро Му Хёныг огцруулах асуудлыг хэлэлцэж, түүнийг албан тушаалд нь үргэлжлүүлэн ажиллуулах шийдвэр гаргасан нь тус улсын улс төрийн хямралыг намжаахад нөлөөлжээ.

2012 он: Балбад нисэж явсан “Агни Эйр” компанийн онгоц осолдож, 15 хүн амиа алдсан эмгэнэлт хэрэг гарсан байна.