Өнөөдөр буюу тавдугаар сарын 22 нь Григорийн тооллын жилийн 142 дахь өдөр, билгийн тооллын зуны тэргүүн харагчин могой сарын шинийн 6-ны өдөр тохиож байна. Наран 05:06 цагт мандаж, 20:32 цагт жаргана. Энэ өдөр дэлхийн түүхэнд улс төр, дайн тулаан, шинжлэх ухаан, технологи, соёл урлаг, олон улсын харилцаанд нөлөөлсөн олон чухал үйл явдал өрнөжээ.

• Эрт үе ба дундад зуун

760 он:
Хейлийн сүүлт одыг түүхэн сурвалжид дахин тэмдэглэсэн нь хүн төрөлхтөн тэнгэрийн биетийн давтамжит хөдөлгөөнийг эртнээс ажиглаж байсны нэг баталгаа болж үлджээ. Хожим энэ сүүлт од нь тогтмол мөчлөгтэй гэдгээрээ шинжлэх ухааны түүхэнд онцгой байр суурь эзэлсэн юм.

1254 он:
Сербийн хаан I Стефан Урош Бүгд найрамдах Венец улстай энхийн гэрээ байгуулсан нь Балканы бүс нутагт худалдаа, дипломат харилцааны тэнцвэрийг хадгалах чухал алхам болжээ.

1455 он:
Сарнайн дайны эхний томоохон мөргөлдөөн болох Гэгээн Албанын анхны тулаанд Йоркийн тал ялалт байгуулж, хаан VI Хенриг баривчилсан нь Английн хаан ширээний төлөөх дотоод тэмцлийг улам хурцатгав. Энэ тулааныг Сарнайн дайны бодит эхлэл гэж өргөн үздэг.

1629 он:
Любекийн гэрээгээр Данийн хаан IV Кристиан, Ариун Ромын эзэнт гүрний хаан II Фердинанд нар тохиролцоонд хүрснээр Данийн оролцсон үе шат өндөрлөсөн байна. Гэхдээ энэ нь бүхэлдээ Гучин жилийн дайн дууссан гэсэн үг биш, харин дайны нэг том үе шатыг хаасан үйл явдал юм.

• Шинэ үе ба улс төрийн өөрчлөлт

1807 он:
АНУ-ын Дэд Ерөнхийлөгч асан Аарон Баррыг эх орноосоо урвасан хэрэгт шүүн хэлэлцсэн нь Америкийн эртний төрийн түүхэн дэх хамгийн дуулиант улстөрийн хэргүүдийн нэг болсон. Энэ хэрэг холбооны эрх мэдэл, төрийн эсрэг гэмт хэргийн хязгаарыг хэрхэн ойлгох тухай том маргаан дагуулжээ.

1848 он:
Мартиник арал боолчлолыг халсан нь Францын колони нутаг дахь хүний эрхийн томоохон ахиц байв. Энэ шийдвэр Карибын тэнгисийн нийгэм, эдийн засгийн бүтцэд гүн нөлөө үзүүлсэн юм.

1849 он:
Абрахам Линкольн угсардаг завины зохион бүтээлдээ патент авч, АНУ-ын Ерөнхийлөгчдөөс патент эзэмшсэн цорын ганц хүн болж үлджээ. Энэ нь түүнийг улс төрчөөс гадна техник сэтгэлгээтэй хүн байсныг харуулдаг сонирхолтой баримт юм.

1863 он:
АНУ-ын Иргэний дайны үеэр Хадсон боомтын бүслэлт эхэлсэн нь Миссисипи мөрний стратегийн хяналтын төлөөх урт бөгөөд шийдвэрлэх цэргийн ажиллагаануудын нэг байлаа.

1872 он:
Ерөнхийлөгч Улиссес С. Грантын иргэний болон улс төрийн эрхийг хамгаалах чиглэлийн шинэчлэлийн санал нь Иргэний дайны дараах сэргээн босголтын үеийн улс төрийн том маргаануудын нэг байв. Энэ нь өмнө нь боолчлогдож байсан иргэдийн эрхийг баталгаажуулах оролдлогын нэг хэсэг болсон юм.

• Шинжлэх ухаан, нийгэм, соёл

1906 он:
Урайтын ах дүүс “Нисдэг машин”-ы патентаа авч, нисэхийн анхны техникийн ололтуудаа хуульчлан баталгаажуулжээ. Энэ патент нь нисэх онгоцны удирдлагын үндсэн зарчмыг хамгаалсан маш чухал баримт болсон юм.

1927 он:
Хятадын Шинин орчимд 8.0–8.3 магнитудын хүчтэй газар хөдлөлт болж, асар их хүний амь эрсэдсэн нь XX зууны хамгийн хөнөөлтэй газар хөдлөлтүүдийн нэгэнд тооцогддог.

1957 он:
Өмнөд Африкт арьс өнгөөр ялгаварлах бодлого дээд боловсролын салбарт улам гүнзгийрч, их сургуулиудын элсэлт, сургалтын орчинд хатуу зааг үүсгэсэн нь апартеидын дэглэм хэр албан ёсны, тогтолцоотой байсныг харуулжээ.

1963 он:
Грекийн зүүний чиглэлийн улстөрч Григорис Ламбракисд халдсан хэрэг улс орны улс төрийн амьдралд хүчтэй доргилт өгч, хэт даврагч хүчний нөлөө, төрийн хариуцлагын асуудлыг хурцаар сөхсөн юм.

1972 он:
Цейлон улс шинэ Үндсэн хууль баталж, улсынхаа нэрийг Шри Ланка болгон өөрчилсөн нь тусгаар тогтносон үндэсний төрийн шинэ дүр төрхөө албан ёсоор тодорхойлсон түүхэн алхам байв.

1987 он:
Регбийн анхны Дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн Шинэ Зеландад эхэлсэн нь тус спортыг жинхэнэ дэлхийн хэмжээний тэмцээний шатанд гаргасан түүхэн үйл явдал болов.

• Дайн ба олон улсын харилцаа

1941 он:
Англо-Иракийн дайны үеэр Британийн цэргүүд Фаллужад нэвтрэн орсон нь Ойрх Дорнод дахь стратегийн хяналт, дайны үеийн нөлөөний бүсийн төлөөх тэмцлийн нэг хэсэг байв.

1942 он:
Мексик улс Дэлхийн хоёрдугаар дайнд Холбоотнуудын талд оролцох шийдвэр гаргаснаар Латин Америкийн улс орнуудын дайнд эзлэх байр суурь улам тодорхой болсон юм.

1943 он:
Иосиф Сталин Коминтернийг татан буулгасан нь ЗХУ-ын олон улсын коммунист хөдөлгөөнийг удирдах арга хэлбэрт том өөрчлөлт гарсныг илтгэсэн үйл явдал байлаа.

1967 он:
Египет Тираны буланг хааснаар Израилын тэнгисийн гарцыг боомилж, Ойрх Дорнод дахь хурцадмал байдлыг цэргийн мөргөлдөөн рүү түлхсэн шийдвэрүүдийн нэг болов.

1972 он:
Ричард Никсон ЗХУ-д айлчилсан анхны АНУ-ын Ерөнхийлөгч болсноор Хүйтэн дайны үеийн хамгийн бэлгэдэлт дипломат мөчүүдийн нэгийг бүрдүүлжээ. Энэ айлчлал хоёр их гүрний харилцаанд шинэ өнгө аяс авчирсан юм.

1990 он:
Умард болон Өмнөд Йемен нэгдэн Бүгд Найрамдах Йемен улсыг байгуулсан нь Арабын хойгийн улс төрийн газрын зурагт том өөрчлөлт авчирсан түүхэн үйл явдал болсон.

1992 он:
Босни-Герцеговин, Хорват, Словени улсууд НҮБ-д элссэнээр олон улсын түвшинд бүрэн эрхт улсууд болох статус нь улам батжиж, хуучин Югославын задралын дараах шинэ бодит байдал тодорч эхэлжээ.

• Орчин цаг

1994 он:
Хайтид төрийн эргэлт хийсэн дэглэмийн эсрэг дэлхий дахин худалдааны хориг тавьсан нь Жеан-Бертран Аристидыг эргүүлэн засаглалд нь оруулах олон улсын дарамтын нэг чухал хэрэгсэл болсон.

1996 он:
Бирмийн ардчиллын хөдөлгөөнийг дэмжигч 71 хүнийг хорьсон нь цэргийн дэглэм ардчилсан хүчнийг хэр хатуу дарж байсныг харуулсан тод жишээ болсон юм.

1998 он:
Моника Левинскийн дуулиант хэргийн хүрээнд Билл Клинтонтой холбоотой мэдүүлэг авах асуудлаар АНУ-ын шүүхийн шийдвэр гарсан нь Америкийн улс төр, хууль, хэвлэлийн орчныг хамарсан томоохон маргаан үргэлжилж байсныг харуулжээ.

2000 он:
Шри Ланкийн Жаффна орчимд өрнөсөн тулаанд олон арван Тамил босогч амиа алдсан нь тус улсын удаан үргэлжилсэн дотоод мөргөлдөөний ээлжит хүнд үе шат байв.

2010 он:
УЕФА Аваргуудын лигийн шигшээд Интер Милан Байерн Мюнхенийг 2:0-ээр хожиж, Италийн хөлбөмбөгийн түүхэнд гурван том цомыг нэг улиралд хүртсэн цорын ганц баг болов.

2011 он:
АНУ-ын Миссури мужийн Жоплин хотод EF5 хүчтэй хар салхи болж, 158 хүний аминд хүрсэн нь Америкийн орчин үеийн түүхэн дэх хамгийн хөнөөлтэй торнадонуудын нэг болсон.

2014 он:
Тайландад генерал Прают Чан-Оча эрх мэдлийг гартаа авч, улс төрийн урт хямралын дараа цэргийн оролцоо ил болсон нь тус улсын ардчиллын замналыг дахин сорьсон үйл явдал болов.

2014 он:
Өрөмчид болсон дэлбэрэлт олон арван хүний аминд хүрч, БНХАУ-ын баруун бүсийн аюулгүй байдал, үндэстэн хоорондын хурцадмал байдлын асуудлыг дахин төвд авчирсан.

2015 он:
Ирландын бүх нийтийн санал асуулга ижил хүйстний гэрлэлтийг дэмжсэнээр ийм өөрчлөлтийг бүх нийтийн санал хураалтаар баталсан дэлхийн анхны улс болов.

2017 он:
Манчестерт Ариана Грандегийн тоглолтын үеэр бөмбөг дэлбэрч, 22 хүн амиа алдсан нь Европын сүүлийн жилүүдийн хамгийн цочирдом концертын халдлагуудын нэг болсон юм.